Baholash tizimi

Talabalar bilimini baholashning reyting tizimi to‘g‘risidagi NIZOMdan ko‘chirma

Talabalar bilimini nazorat qilish va reyting tizimi orqali baholashdan maqsad ta’lim sifatini boshqarish orqali raqobatbardosh kadrlar tayyorlashga erishish, talabalarning fanlarni o‘zlashtirishida bo‘shliqlar hosil bo‘lishining oldini olish, ularni aniqlash va bartaraf etishdan iborat.

Reyting tizimining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

a) talabalarda Davlat ta’lim standartlariga muvofiq tegishli bilim, ko‘nikma va malakalar shakllanganligi darajasini nazorat qilish va tahlil qilib borish;

b) talabalar bilimi, ko‘nikma va malakalarini baholashning asosiy tamoyillari: Davlat ta’lim standartlariga asoslanganlik, aniqlik, haqqoniylik, ishonchlilik va qulay shaklda baholashni ta’minlash;

v) fanlarning talabalar tomonidan tizimli tarzda va belgilangan muddatlarda o‘zlashtirilishini tashkil etish va tahlil qilish;

g) talabalarda mustaqil ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish, axborot resurslari manbalaridan samarali foydalanishni tashkil etish;

d) talabalar bilimini xolis va adolatli baholash hamda uning natijalarini vaqtida ma’lum qilish;

e) talabalarning fanlar bo‘yicha kompleks hamda uzluksiz tayyorgarligini ta’minlash;

yo) o‘quv jarayonining tashkiliy ishlarini kompyuterlashtirishga sharoit yaratish.

Talabalarning bilim saviyasi va o‘zlashtirish darajasining Davlat ta’lim standartlariga muvofiqligini ta’minlash uchun quyidagi nazorat turlarini o‘tkazish nazarda tutiladi:

joriy nazorat–talabaning fan mavzulari bo‘yicha bilim va amaliy ko‘nikma darajasini aniqlash va baholash usuli. Joriy nazorat fanning xususiyatidan kelib chiqqan holda, seminar, laboratoriya va amaliy mashg‘ulotlarida og‘zaki so‘rov, test o‘tkazish, suhbat, nazorat ishi, kollokvium, uy vazifalarini tekshirish va shu kabi boshqa shakllarda o‘tkazilishi mumkin;

oraliq nazorat–semestr davomida o‘quv dasturining tegishli (fanning bir necha mavzularini o‘z ichiga olgan) bo‘limi tugallangandan keyin talabaning bilim va amaliy ko‘nikma darajasini aniqlash va baholash usuli. Oraliq nazoratning soni va shakli (yozma, og‘zaki, test va hokazo) o‘quv faniga ajratilgan umumiy soatlar hajmidan kelib chiqqan holda kafedra tomonidan belgilanadi;

yakuniy nazorat–semestr yakunida muayyan fan bo‘yicha nazariy bilim va amaliy ko‘nikmalarni talabalar tomonidan o‘zlashtirish darajasini baholash usuli. Yakuniy nazorat asosan tayanch tushuncha va iboralarga asoslangan “Yozma ish” shaklida o‘tkaziladi.

Talabalarning bilimini baholashdan avval fan o‘qituvchisi tomonidan bajariladigan ishlar tarkibi aniqlanib, baholash turlariga ajratiladi hamda har bir turga zaruriy ballar miqdori belgilanadi.

Ta’lim yo‘nalishi va mutaxassisliklari ayrim fanlarining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda fakultet kengashi qarori asosida ko‘pi bilan 40% fanlardan yakuniy nazoratlar boshqa shakllarda (og‘zaki, test va hokazo) o‘tkazilishi mumkin.

Har semestrda o‘quv rejasida belgilangan fan yoki shu fanni semestrga ajratilgan qismi bo‘yicha (bir necha semestrga rejalashtilgan) fanga ajratilgan soat miqdorini qanday bo‘lishidan qat’iy nazar talabalar o‘zlashtirishini ballar orqali 100 ballik tizimda baholanadi.

Ushbu 100 ball nazorat turlari bo‘yicha quyidagicha taqsimlanadi: yakuniy nazoratga 30 ball, qolgan 70 ball esa universitet tomonidan kafedra taklifi asosida fan xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, joriy va oraliq nazoratlarni baholashga taqsimlanadi.

Talabaning semestr davomida fan bo‘yicha to‘plagan umumiy bali har bir nazorat turlaridan to‘plangan ballar yig‘indisiga teng bo‘ladi.

Talabaning fan bo‘yicha mustaqil ishi JN, ON va YAN «Talaba mustaqil ishini tashkil etish, nazorat qilish va baholash tartibi to‘g‘risidagi Nizom» asosida baholanadi.

Fan bo‘yicha talabalar bilimini baholash mezonlari kafedralar tomonidan ishlab chiqilib, fakultet uslubiy kengashida tasdiqlanadi.

Talabalar bilimini baholashda fanning o‘ziga hos xususiyatidan kelib chiqqan holda quyidagi namunaviy mezonlar inobatga olinadi.

Ball

Baho

Talabaning bilim darajasi

86-100

A’lo

Xulosa va qaror qabul qilish

Ijodiy fikrlay olish

Mustaqil mushohada yuritish

Olgan bilimlarini amalda qo‘llay olish

Mohiyatini tushunish

Bilish, aytib berish

Tasavvurga ega bo‘lish

71-85

Yaxshi

Mustaqil mushohada yuritish

Olgan bilimlarini amalda qo‘llay olish

Mohiyatini tushunish

Bilish, aytib berish

Tasavvurga ega bo‘lish

55-70

Qoniqarli

Mohiyatini tushunish

Bilish, aytib berish

Tasavvurga ega bo‘lish

0-54

Qoniqarsiz

Aniq tasavvurga ega emaslik

Bilmaslik

JN, ON turini o‘z vaqtida o‘zlashtira olmagan talabaga qayta o‘zlashtirishi uchun muhlat navbatdagi shu nazorat turigacha belgilanadi. So‘nggi JN, ON turini qayta o‘zlashtirish uchun muhlat YAN gacha belgilanadi.

JN ga ajratilgan umumiy ball va ON ga ajratilgan umumiy baldan saralash balini to‘plagan talabaga YAN da ishtirok etish huquqi beriladi.

Semestr yakunida fan bo‘yicha saralash balidan kam ball to‘plagan talabaning o‘zlashtirishi qoniqarsiz (akademik qarzdor) hisoblanadi.

Akademik qarzdor talabalarga, semestr tugaganidan keyin (bahorgi semestr natijalari bo‘yicha esa, talabalarning yozgi ta’tili hamda professor-o‘qituvchilarning mehnat ta’tilidan so‘ng) dekan ruxsatnomasi asosida, qayta o‘zlashtirish uchun 1 oy muhlat beriladi. Shu muddat davomida fanni o‘zlashtira olmagan talaba fakultet dekani tavsiyasiga ko‘ra belgilangan tartibda rektorning buyrug‘i bilan talabalar safidan chetlashtiriladi.

Talabalar YAN natijalari bo‘yicha apellyasiya komissiyasiga murojaat etishlari mumkin. Apellyasiya komissiyasi 3 a’zodan kam bo‘lmagan tartibda har bir fakultetda rektor buyrug‘i bilan tashkil etiladi. Fakultetlardagi apellyasiya komissiyasi fan yo‘nalishlari bo‘yicha mutaxassisliklardan ishchi guruhlar tuzadi. Talabalar apellyasiya komissiyasiga fan bo‘yicha YAN natijalari e’lon qilingan vaqtdan boshlab 1 kun davomida ariza bilan murojaat qilishlari mumkin. Apellyasiya komissiyasi talabalarning arizalarini ko‘rib chiqib, shu kunning o‘zida komissiya yig‘ilishi qarorini yozma ravishda e’lon qiladi.

Farg‘ona davlat universitetida talaba mustaqil ishini tashkil etish, nazorat qilish va baholash tartibi to‘g‘risidagi NIZOMdan ko‘chirma

Talabalarning mustaqil ishi o‘quv rejasida muayyan fanni o‘zlashtirish uchun belgilangan o‘quv ishlarining ajralmas qismi bo‘lib, u uslubiy va axborot resurslari jihatdan ta’minlanadi hamda bajarilishi reyting tizimi talabalari asosida nazorat qilinadi.

Talaba mustaqil ishining vazifalari quyidagilardan iborat: yangi bilimlarni mustaqil tarzda puxta o‘zlashtirish ko‘nikmalariga ega bo‘lish;

kerakli ma’lumotlarni izlab topish qulay usullari va vositalarini aniqlash;

axborot manbaalari va manzillaridan samarali foydalanish;

an’anaviy o‘quv va ilmiy adabiyotlar, me’yoriy hujjatlar bilanishlash;

elektron o‘quv adabiyotlar va ma’lumotlar banki bilan ishlash;

internet tarmog‘idan maqsadli foydalanish;

berilgan topshiriqning ratsional echimini belgilash;

ma’lumotlar bazasini tahlil etish;

ish natijalarini ekspertizaga tayyorlash ekspert xulosasi asosida qayta ishlash;

topshiriqlarni bajarishda tizimli va ijodiy yondashish;

ishlab chiqilgan yarim, loyixa yoki g‘oyani asoslash va mutaxassislar jamoasida himoya qilish.